Androjenik Alopeside PRP Uygulamasının Kanıtlarının Meta Analiz Olarak Değerlendirilmesi

Androjenik Alopeside PRP Uygulamasının Kanıtlarının Meta Analiz Olarak Değerlendirilmesi

Int J Trichology. Dergisinde 2018 ocak ayında yayınlanmıştır.

Yazarlar: salvatore Giordano, Marco Romero, Pietro di Summa, Andre Salval, Petteri Lankinen.

Yazı Dr. Zafer Ulusan tarafından kısaltılarak ve  benzer çalışmalardan ekler yapılarak  çevrilmiştir.

PRP saç dökülmesinde çok fazla konusu yapılan ama bu güne kadar hakkında kontrollü ve kanıt olabilecek fazla büyük çalışma yapılmamış bir tedavi yöntemidir. Aslında Ortopedi alanından uygulanması FDA tarafından daha önce onaylanmış ve yaygın olarak ta uygulama alanı bulmuştur. Saç dökülmesi ve saç ekiminde uygulanması ise ilk defa bu kadar çok sayıda çalışma incelenerek değerlendiirlmiştir. Bu yazıda PRP konusunda yapılan tüm çalışmalar incelenip değerlendirilerek kanıtlar toplanmaya çalışılmıştır. 

 

GİRİŞ:

Androjenik alopesi, erkek tipi saç dökülmesi olarak ta bilinen en sık görülen kellik nedenidir. Erkeklerde   kellik oranı 80% e kadar çıkabilmektedir. Kadınlarda ise bu oran 40% lara ulaşmaktadır. Bu rakamlar beyaz ırk için geçerlidir.

 Alopesi yani kellik hastalarda günlük yaşamı etkileyen ve depresyon ile anksiyete semptomlarının ortaya çıkmasına yol açan  dış görünüşü bozan büyük bir rahatsızlıktır. Saç çıkartmak için PRP plastik cerrahlar tarafından sık olarak kullanılır. Çünkü maliyetinin uygunluğu ve yüksek oranda talep gelmesi, minimal invaziv bir işlem olması nedeniyle yaygın olarak uygulanmaktadır. PRP 2006 yılında Mishra ve Pavelko nun  dirsekteki epikondilitte  PRP uygulaması ile tedavinin yararlı olup iyileşmeyi hızlandırdığını ortaya koymasının ardından hızla yayılmaya başlamıştır. PRP injeksiyonlarının yararının ortaya konmasının ardından medikal ve ya cerrahi diğer branşlar da PRP yi kullanmaya başlamışlardır.

PRP hastanın kendi kanından elde edilen otolog bir üründür.  PRP nin bileşenleri bazı büyüme faktörleri 8GF), kemokin ve sitokinlerdir  (Doku iyileşmesini olumlu etkiledikleri gösterilmiştir). Doğal ortamlarında plateletler yani trombositler inflamasyon olan alana doğru göç ederler ve ve alfa granüllerini salgılamaya başlarlar. Alfa granülleri plateletlerin GF konsantrasyonları  tarafından aktif hale getirilirler. PRP düşük maliyeti ve kolay uygulanması nedeniyle ilgi çeken bir tedavi yöntemidir. Bununla beraber PRP nin mezenkimal hücrelerin, kök hücrelerin, yağ hücrelerinin ve kemik iliği hücrelerinin taşıyıcısı olduğuna inanan bir sağlık çalışanları veya sağlık çalışanı olmayan kişiler vardır ki bu tamamen yanlıştır.

Son zamanlarda PRP nin saç dökülmesi tedavisinde kullanımını değerlendiren küçük randomize ve kontrollü çalışmalar bildirilmiş olmasına rağmen bunların uzamış etkileri  değerlendirilmemiş ve uygulama modellerinin  yarar ve risk açısından  incelenmeleri yapılmamıştır. Çalışmalrın değerlendirilmesindeki eksikliklere rağmen karşılaştırmalı olarak yapılan analizlerde PRP nin alopesinin yani kelliğin tedavisinde anlamlı derecede yararı olduğu kanıtlanmıştır.

Yöntem:

Bu taramanın amacı saç dökülmesinde PRP nin sonuçlarının değerlendirilmesini  yapmaktır. Bunu klinik sonuçları birbiriyle karşılaştırarak yapmaktadır.

Araştırma stratejisi:

Tüm yazarların bu alandaki çalışmaları tüm literatürde taranmış ve sonuçları gözden geçirilmiştir. Alopesinin androjenik olmayan tipleri ile yapılan çalışmalar dahil edilmemiştir. Değerlendirilmeye alınan çalışmalarda sonlanma kriteri çalışmalarda cm2 ye düşen saç sayısında artış olarak hesaplanmıştır. İkincil olarak saçların kalınlığında artış ile saç sayısı artış oranı ve saç kalınlığı artış oranları hesaba dahil edilmişlerdir.En az 10 hasta  ve 3 ay takip edilen çalışmalar taranmıştır. Çalışmalardan kriterleri uygun olanlar incelemeye alınmışlar ve PRP gurupları ile kontrol gurupları sonuçları kantitatif olarak karşılaştırılmışlardır. Her çalışma birbirinden bağımsız olarak üç ayrı yazar tarafından değerlendirilmiş bunu  sonucuna göre taramaya dahil edilip edilmeyeceğine karar verilmişlerdir. 

 Data çekilmesi:

Datalar birbirinden bağımsız olarak iki araştırmacı tarafından toplanmış ve üçüncü bir araştırmacı tarafından kontrol edilmişlerdir. Dataların çekilmeleri aşağıdaki kriterlere göre yapılmışlardır. İlk sıradaki yazar, yayın yılı, çalışmanın şekli, işlem yapılan hasta sayısı, primer ve sekonder ölçümler. Dahil edilen çalışmaların kalitesi birbirinden bağımsız olarak üç araştırmacı tarafından değerlendirilmiş consensus ile karar verilmiştir.

Sonuçlar:

Birincil olarak cm2 ye düşen saç sayılarındaki farklar ele alınmıştır. İkincil olarak saç kıllarındaki çap artışları saç çıkma oranı ve kalınlıktaki artış oranı değerlendirilmişlerdir.

İstatistiksel analiz:

Her çalışmaya uygun istatistik yöntemi ile analiz yapılmış sonuçların tek bir çalışmadaki aşırı çıkmış değerlerden  etkilenmesi engellenmiştir.

SON DEĞERLENDİRME:
 

Değerlendirmeye toplam 7 çalışma alınmış ve sonuçlar incelenmiştir. 5 çalışma randomize kontrollü, 2  çalışma ise retrospektif non randomize çalışmadır.

 

TARTIŞMA:

Sunulan meta analizde en son olarak 6 çalışmanın değerleri hesaplamaya dahil edilmişler toplam 194 hasta datası değerlendirilmiştir. Bizi etkileyici sonuçlar elde edilmişlerdir. PRP tedavisinden sonra cm2 de anlamlı derecede saç artışı gözlenmiş bu çalışmaların küçük sayıda hasta sayıları olmasına rağmen saç kalınlığında artış ve saç sayısında artış oranı değerlerinde de belirgin iyileşme olması yararlı sonuçların elde edildiği kanaatı uyanmasına yol açmıştır.

 

PRP  doku iyileşmesini hızlandıran ilgi çekici bir tedavi modeli olarak ortaya çıkmaktadır. 1990 lı yıllardan bu yana kullanılmış olmasına rağmen ilginin artışı ile birlikte maliyeti uygun 

Doku iyileştirici bir tedavi modeli olduğunu kanıtlamıştır.

PRP de normal kandakinden  3-8 kat daha fazla sayıda platelet bulunur. PRP nin kemotaksisi, hücre rejenerasyonunu, extrasellüler matrix formasyonunu, ve kollagen sentezini arttırarak iyileşmeyi uyardığı  düşünülmektedir.

PRP hazırlanmasında standard bir yöntem yoktur. Farklı çalışma sonuçları buna bağlı olabilirler. Hastanın kendi kanının sanrfüje edilip trombositlerin biriktiği seviyedeki plazmanın injekte edilmesi içine herhangi bir solüsyon kullanılması aynı sonucu vermektedir.

Saç ekiminde PRP kullanılması bir tedavi yöntemi olarak  son zamanlarda giderek artmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmaların sonuçları beklenmektedir.