SAÇ EKİMİNİN EVRELERİ

SAÇ EKİMİNİN EVRELERİ

Bu yazı ilgili makaleler incelendikten sonra Dr. Zafer Ulusan tarafından yazılmıştır.

Saç ekiminde yaş direkt olarak bir engel değildir ancak yaşı genç olan kişilerde maliyet ve sonuçlar dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. 20 ile 30 yaş arasındaki hastalarda saç ekim, öncesi alopesinin stabil bir dökülme hızı olması gerekir. Detaylı bir aile öyküsünün alınması gereklidir. Böylece saç dökülmesinin ve yeni saç çizgisinin değerlendirilmesinde bundan yararlanılabilir.

Donör bölgenin saç kalitesi, rengi, saç ve deri rengi arasındaki zıtlıklar kadar sonucu etkileyen faktörlerdir. Donör saç rengi ile deri rengi arasındaki zıtlık az olursa sonuç daha iyi olur.

Donör bölgenin hazırlığı ve greftlerin toplanması:

Lokal anestezi tüm işlem için planlanır. İşlem süresince hastanın ağrı duymaması için uygun lokal anestezik madde izotonik ve adrenalin ile birlikte kullanılır. Donör bölge saçlar 2-4 mm uzunluğunda kalacak şekilde tıraşlanır. Lokal anestezi ile donör bölge tamamen uyuşuk hale getirilir. Bundan önce tüm donör bölgeyi izotonik solüsyon ile şişirerek daha sonra greft toplamaya başlayan ekipler de vardır.

Donör bölge hazırlandıktan sonra sıra greftleri toplamaya gelmiştir. Eğer FUT yöntemi uygulanacaksa deri strip şeklinde kesilerek çıkartılır. Yara uygun bir materyel ile sütüre edilerek kapatılır. Çıkartılan stripteki greftler tek tek ayıklanarak uygun olanları ekim için ayrılır. Stripin açtığı yaranın kapatılması esnasında yara dudakları uygun bir şekilde üst üste getirilerek kıllar uzadığı zaman yara yerinin belli olmaması sağlanmış olur.

FUE yönteminde greft toplanırken punch yardımıyla sağlam folliküler ünitin bulunduğu yerden alınması gerekir. Bunu için önce greftin çevresindeki doku serbestleştirilir daha sonraki aşamada greftler tek tek toplanırlar. Punchun çapı değişebilir. 1 mm lik punchlar da vardır daha dar çaplı olanlar da. Punchun çapı büyüdükçe greftin alınması kolaylaşır ama alındığı yerde skar izi kalma olasılığı artar. Küçük çaplı punch ta ise skar izi kalma olasılığı çok azdır ama kalın çaplı greftleri toplaması zor olur ve greftlere zarar verme olasılığı artar. Burada ekibin başındaki doktorun deneyimi ile aradaki dengeyi bulması gerekir. Çünkü grefti kalın olan kişilerde zorunlu olarak daha kalın çaplı punchlar kullanılacaktır ama küçük çaplı greftlerde de daha dar çaplı punchlar kullanmak gerekir. Doktor açısından kalın çaplı punchı kullanmak daha kolaydır bu nedenle öncelikle hastanın zarar görmemesi için uygun olan tercih edilmelidir. FUE tekniği skar bırakmayan bir yöntem olarak tanıtımı yapılmıştır.

Donör bölgedeki saçlar gri ya da beyaz renkli ise greft toplamak daha zordur. Görünürlüğü arttırmak için işlemden birkaç gün önce saçların boyanması istenebilir. Metilen blue boyası çok düşük konsantrasyonda donör alana enjekte edilirse bu da gri saçları görünür hale getirmekte yararlı olur.

İkinci kez ekim yapılacak hastalarda donör bölgede önceden strip alınan bölgedeki skar dokusu saçların yönünün değişmesine yol açar. Buna dikkat etmek gerekir.

Greftlerin hazırlanması:

Deri stripi ince ince kesilerek greftler ayıklandıktan sonra normal izotonik solüsyonunda bekletilirler. Buzun üzerinde olan kaplar içinde bulunan greftler bir süre daha dayanırlar.

Uygun bir solüsyonda bekletilmesi ve hidrasyonunun yeterli olması dayanma süresini arttırır. Eğer büyükçe bir strip çıkarıldıysa solüsyona konulmadan önce daha küçük parçalara ayrılmaları uygun olur. FUE de greftler tekli den dörtlüye kadar kıl sayısına sahip olabilirler. 25 li guruplar halinde dizilerek ekime hazır hale getirilirler.

Ekim yapılacak alanın hazırlanması:

Ekim yapılmadan önce bu alanın da anestezi ile uyuşturulması gerekir. Supratrochlear ve supraorbital blok ile frontal alanın halka tarzında ekim alanının arkasından anestezi yapılması ile bu sağlanır. Ekim alanı da izotonik solüsyonu kullanılarak şişirilebilir. Adrenaline kullanımı burada doktorun tercihine bağlıdır. Adrenaline ekim sonrası telogen effluvium u yani şok dökülmeyi arttırır. Aynı zamanda greftlerin dışarıdan alımını da azaltır. Kanamanın veya ağrının azaltılması için hem donör hem de ekim yapılacak alan önceden izotonik enjekte edilerek şişirilebilir. Bayanlarda adrenalinden kaçınılmalıdır.

Ekim yapılacak alanda kanal ya da delikleri açarken mevcut saçların yönünü takip etmek önemlidir. Delikler 18-20-23 gauge iğne ile yapılır. Ön çizginin testere dişli görünümü doğal bir görünümdür. Ön çizginin arkasına istenirse slit ile devam edilebilir. Burada kanal açılırken geniş ve derin olmamasına dikkat etmek gerekir. Böyle olursa greftler derinin altında kaybolurlar.

İkinci ya da üçüncü kez saç ekimi yapılan hastalarda kanamanın arttığı göze çarpmıştır. Operasyon öncesi minoxidil kullananlarda da kanama daha fazla olmaktadır. Ayrıca daha önceki ekimlerden dolayı ekim alanındaki doku daha serttir.

Greftlerin yerleştirilmesi

Daha önce açılmış olan delik ya da kanallara greftler uygun pensetlerle yerleştirilir. Burada travma yaratmayan bir teknikle grefti yerleştirmek çok önemlidir. Hasar vermemek gerekir. Greftler saç köküne yakın ama derinin altındaki yağdokusundan 2 mm uzaktan kavranarak delik ya da kanala yerleştirilir. Yerleştirildikten sonra hafifçe bastırarak yerinde olduğundan emin olmak gerekir. Eğer yüzeye çok yakın konulursa kaldırım taşı görüntüsü ortaya çıkar.

Greftler yerleştirilirken en önemli teknik dokuya zarar vermeden çok nazik bir şekilde davranmaktır. Greftin yerleştirileceği mesafe güzel hesaplanıp yakınına başka bir greft konulduğunda da yerinden çıkmamasına dikkat edilirse işlem tamamlanmış olur. Bu süre ekim yapan ekibin deneyimine ve hızına bağlı olarak 6 -8 saate kadar uzayabilir.

Ekim sonrası bakım:

Ekim yapıldıktan hemen sonra bandaj ile donör bölge kapatılır. Ekim alanına ise herhangi bir bandaj konulmaması tavsiye edilir. Greftler temas ile zarar görebilirler. Ertesi gün donör bölgedeki bandaj çıkartılır ve pansumanı yapılır. Ekim yapılan alana ise sadece gözle bakılır. Bir sorun olup olmadığı kontrol edilir.

Biraz şişme olabilir. Bu nedenle oral veya PE steroid kullanılabilir. Bunu engellemenin tek yolu operasyon sonrası sırtüstü yatarak yerçekimine uyum sağlamaktır. Şişlik bir hafta 10 gün içinde tedavi olmadan düzelebilir.

Operasyondan 2-3 veya 4. Günde yıkamalara başlanır. Burada başlangıç kişiden kişiye değişir. Kabuklanmalar yıkamalar sonucu tamamen temizlenir. Bu süre içerisinde ekim yapılan kişiler ekim yapılan alanı çok dikkatli korumalı ve kendi sağlıklarına da dikkat etmelidirler. Sigara içmek iyileşmeyi geciktirir ve iyi bir sonuç alınmasını engelleyebilir.